Από 50 έως 100 εκατομμύρια πειραματόζωα χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο στα διάφορα τεστ επιστημόνων και ερευνητών. Πάρα πολλά από αυτά βρίσκουν τον θάνατο. Εκτιμάται ότι 13 εκατομμύρια ζώα βασανίζονται και σκοτώνονται κάθε χρόνο στα Ευρωπαϊκά εργαστήρια μόνο. Το ζήτημα θέτει ένα από τα πιο μεγάλα ηθικά διλήμματα της εποχής μας: Ναι στην θυσία των ζώων αν είναι να σωθούν ανθρώπινες ζωές ή όχι;
Για την προστασία, μάλιστα, των πειραματόζωων έχει θεσπιστεί και Παγκόσμια Ημέρα. Η Παγκόσμια Ημέρα Κατάργησης των Πειραμάτων σε Ζώα γιορτάζεται στις 24 Απριλίου. Διοργανώνεται από την Animal Aid, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Ποντίκια, αρουραίοι, κουνέλια, γουρούνια αλλά και γάτες, σκύλοι και πίθηκοι χρησιμοποιούνται σε επιστημονικά εργαστήρια προκειμένου να ελεγχθούν η τοξικότητα νέων φαρμάκων, η επίδραση τοξικών και χημικών ουσιών στην ανθρώπινη αναπαραγωγή, η πρόκληση αλλεργιών, δερματικών προβλημάτων, καρκίνου...
Η παγκόσμια βιομηχανία καλλυντικών είναι κι αυτή ανάμεσα σ' αυτούς που, χρόνια τώρα, χρησιμοποιούν πειραματόζωα για την εξέλιξη των προϊόντων της. Μόνο που στην δική της περίπτωση, το κάθε νέο προϊόν που προκύπτει, δεν σώζει ανθρώπινες ζωές. Κάνει απλά τους ανθρώπους να δείχνουν πιο όμορφοι: Με πιο λαμπερά μαλλιά, χωρίς ρυτίδες, με πιο στιλπνή επιδερμίδα. Είναι αυτός λόγος για να θανατώνονται κάθε χρόνο εκατομμύρια ανυπεράσπιστα ζώα;
Μετά από έναν ακτιβιστικό αγώνα 20 ολόκληρων ετών, η Ευρωπαϊκή Ένωση τελικά πείστηκε πως όχι. Και από την Δευτέρα, 11 Μαρτίου, επιβάλλει μια καθολική απαγόρευση στην χρήση πειραματόζων από τις εταιρείες καλλυντικών. Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται πειραματόζωα σχεδόν αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς, αφού η χημική βιομηχανία και η βιομηχανία καλλυντικών είναι σχεδόν αποκλειστικά μεταπρατικές, συνεπώς η απαγόρευση δεν θα επηρρεάσει και πολύ τα... δικαιώματα των ζώων. Όμως, για την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση και κυρίως για τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία, τις χώρες δηλαδή με μεγάλες εταιρείες καλλυντικών, η απόφαση της ΕΕ είναι ιστορική.
Ήταν το αποτέλεσμα ενός συντονισμένου αγώνα που κατηύθυνε κυρίως η Ανίτα Ρόντικ, η περίφημη ιδρύτρια των Body Shop, της βρετανικής σειράς "οικολογικών" καλλυντικών που άλλαξε πάρα πολλά στο χώρο, από το 1976 όταν και πρωτοεμφανίστηκε. Η Ρόντικ βοήθησε στην σύσταση του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Cruelty Free International που μιλά για τα δικαιώματα των ζώων και που έπειτα από τόσα χρόνια πίεσης κατάφερε τελικά να κερδίσει την ιστορική αυτή απόφαση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τι λέει η απόφαση αυτή; Ότι για να πουλήσει κάποιος καλλυντικά στην Ευρώπη από τις 11 Μαρτίου και μετά θα πρέπει να αποδείξει ότι δεν τα έχει δοκιμάσει σε ζώα, είτε στην Ευρώπη, είτε σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου.
Πολλές εταιρείες καλλυντικών είχαν ήδη εναρμονιστεί εδώ και χρόνια με τις επιταγές του Cruelty Free International, αλλά υπάρχουν και άλλες -κυρίως η ανερχόμενη δύναμη Κίνα- που αρνούνται πεισματική να σταματήσουν τα πειράματα σε ζώα. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημαίνει ότι πρακτικά τα κινεζικής κατασκεύης καλλυντικά δεν μπορούν να διοχετευθούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η πιο σημαντική στιγμή στην προσπάθεια για την κατάργηση των πειραμάτων σε ζώα ήταν όταν το 1993, η Ανίτα Ρόντικ ξεκίνησε την καμπάνια της και, τρία χρόνια αργότερα, μάζεψε 4 εκατομμύρια υπογραφές, αποδεικνύοντας ότι το ηθικό αυτό ζήτημα αφορά πολύ περισσότερο κόσμο απ' ότι πίστευαν μέχρι τότε. Το 2004 η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να απαγορεύσει τη χρήση έτοιμων καλλυντικών σε πειραματόζωα, αλλά δεν επέβαλε απαγόρευση και στη χρήση μεμονωμένων συστατικών τους, πράγμα που πρακτικά σήμαινε ότι οι εταιρείες καλλυντικών μπορούσαν να συνεχίζουν, με μια μικρή αλλαγή στην διαδικασία, τα πειράματά τους. 9 χρόνια μετά το θέμα κλείνει ολοκληρωτικά...